Ұлттық жоғары оқу орындарына түсу үшін ең төменгі өту балы 65 баллды құрайды. Алайда бірқатар даярлау бағыттары бойынша талаптар жоғарырақ. Мәселен, педагогикалық және құқық мамандықтарына түсу үшін кемінде 75 балл, медицина мамандықтарына 70 балл жинау қажет. Ал «Ауыл шаруашылығы және биоресурстар» мен «Ветеринария» бағыттары үшін ең төменгі шек 50 балл болып белгіленген.

Биыл негізгі ҰБТ 10 мамыр мен 10 шілде аралығында өтті. Мемлекеттік білім беру гранты конкурсына қатысу кезінде дәл осы тестілеудің нәтижелері есепке алынады. Науқан қорытындысы бойынша негізгі ҰБТ-ны шамамен 233 мың талапкер тапсырды. Олардың 76%-ы шекті балдан өтті. Бес пән бойынша орташа нәтиже 66 баллды, ал ең жоғары нәтиже 140 баллды құрады.

Сонымен қатар әрбір жоғары оқу орнының жекелеген білім беру бағдарламалары бойынша өз өту балын белгілеуге құқығы бар екенін ескерген жөн. Кейбір жағдайларда бұл көрсеткіш мемлекеттік ең төменгі шекті балдан жоғары болуы мүмкін.

Алдыңғы жылдардағыдай, мемлекеттік білім беру тапсырысы еңбек нарығының сұранысына сәйкес бөлінеді. Барлық гранттардың шамамен 60%-ы инженерлік, өңдеу және құрылыс бағыттарына тиесілі. Тағы 20%-ы педагогикалық мамандықтарға бөлінсе, қалған бөлігі экономиканың басқа да сұранысқа ие салаларына бағытталған.

2026–2027 оқу жылына мемлекет 89 457 білім беру грантын бөлді. Оның ішінде 75 371 грант бакалавриат бағдарламаларына арналған.

Биыл білім беру гранттары конкурсына қатысу үшін шамамен 127 мың талапкер өтініш тапсырды. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 14 мыңға көп. Өткен жылы конкурсқа шамамен 113 мың адам қатысуға өтініш берген болатын.

Білім беру гранттарының конкурсы қалай өтеді?

Конкурс әрбір білім беру бағдарламаларының тобы бойынша жеке өткізіледі. Бұл талапкерлердің барлық ҰБТ қатысушыларымен емес, дәл сол даярлау бағытын таңдаған үміткерлермен ғана бәсекелесетінін білдіреді. Сондықтан жоғары балл жинаудың өзі мемлекеттік грантқа ие болуға әрдайым кепілдік бермейді. Нәтиже нақты бағдарлама бойынша үміткерлер саны мен бөлінген гранттардың көлеміне байланысты болады.

Сондықтан өткен жылдардағы өту балдарын тек бағдар ретінде ғана қарастырған жөн. Олар жыл сайын мамандықтың танымалдығына, бөлінген гранттар санына және талапкерлердің нәтижелеріне қарай өзгеріп отырады. Нақты өту балдары конкурс толық аяқталып, барлық өтініштер қаралғаннан кейін ғана белгілі болады.

Білім беру гранттарын бөлу кезінде ҰБТ нәтижелері, таңдалған білім беру бағдарламаларының тобы, даярлау бағыты бойынша бөлінген гранттар саны, мемлекеттік квотаның болуы (егер қарастырылған болса), сондай-ақ талапкер өтініште көрсеткен басымдықтардың реті ескеріледі.

Өтініш беру барысында талапкер бірнеше білім беру бағдарламасы мен жоғары оқу орнын басымдық тәртібімен көрсете алады. Егер бірінші таңдалған нұсқа бойынша грантқа өте алмаса, өтініш автоматты түрде келесі көрсетілген басымдықтар бойынша қаралады.

Мемлекет білім беру гранттарын бөлу кезінде талапкерлердің жекелеген санаттарына қолдау көрсету шараларын сақтайды. Конкурс аясында ауыл мектептерінің түлектеріне, әлеуметтік осал топтарға жататын азаматтарға және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де санаттарға арнайы квоталар қарастырылған.

Грант иегерлері қашан белгілі болады?

Құжаттарды қабылдау аяқталып, барлық өтініштер өңделгеннен кейін Ғылым және жоғары білім министрлігі мемлекеттік білім беру гранттарының иегерлері тізімін жариялайды. Дәстүр бойынша конкурс нәтижелері 10 тамызға дейін белгілі болады.

Нәтижелерді Ғылым және жоғары білім министрлігінің, Ұлттық тестілеу орталығының ресми интернет-ресурстарынан, сондай-ақ жоғары оқу орындарының сайттарынан тексеруге болады.

Тізім жарияланғаннан кейін талапкерлер таңдаған жоғары оқу орнына құжаттарының түпнұсқаларын тапсырып, белгіленген мерзімде оқуға қабылдау рәсімін аяқтауы қажет. Осыдан кейін ғана оқуға түсу рәсімі толық аяқталған болып есептеледі.

Көптеген мектеп түлектері үшін конкурс нәтижелерінің жариялануы қабылдау науқанының соңғы кезеңі болады. Мемлекеттік грант иегерлері өздерінің оқуға қабылдануын растап, университеттегі жаңа оқу кезеңіне дайындықты бастайды.