6B05103 Biosafety and Biosecurity в Астана халықаралық университеті

Пәндер

• Омыртқасыздар зоологиясы

  Пәннің мақсаты-морфология мен физиологияны, омыртқасыз жануарларды, олардың өмір салтын, географиялық таралуын зерттеу; шығу тегі, жіктелуі, биосферадағы және адам өміріндегі рөлі; өмір бойы бақылау, сипаттау, таксономиялық зерттеу және жинау әдістерімен таныстыру. Пән жануарлар дүниесінің қарапайым біржасушалы түрлерінен жоғары ұйымдасқан таксондарға дейінгі даму заңдылықтары, морфофизиологиялық ұйымдасуы, филогенезі, эмбриогенездің ерекшеліктері, физиологиясы, көбеюі, географиялық таралуы, экожүйелердегі рөлі және жануарлар әлемінің практикалық маңызы туралы білімді қалыптастырады. омыртқасыз жануарлардың негізгі түрлері мен кластары туралы білімді қалыптастырады.

  Оқу жылы - 1
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Өсімдіктер анатомиясы мен морфологиясы

  Пәнді меңгерудің мақсаты студенттерге биосфераның маңызды құрамдас бөлігі және жер бетіндегі басқа организмдердің тіршілік етуінің іргелі негізі ретінде өсімдіктер әлемі туралы ғылыми білім беру болып табылады. Пән тіршіліктің негізгі белгілері, өсімдіктердің сыртқы және ішкі құрылысы, олардың онтогенетикалық және маусымдық өзгерістері, көбеюі мен қоныстану тәсілтері, тіршілік жағдайына тәуелділігі туралы білімді қалыптастырады; өсімдіктер дүниесінің алуан түрлілігі және ботаника саласына жататын организмдердің басқа топтары туралы, олардың құрылысының ерекшеліктері, экологиясы мен эволюциясы туралы түсініктер береді.

  Оқу жылы - 1
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Жасуша биологиясы

  Пәннің мақсаты студенттердің жоғары және төменгі тірі ағзалардың жасушаларының құрылымдық және функционалдық ұйымдастырылу заңдылықтары, өмір сүру үрдісінің реттелуінің цитологиялық механизмдері және жасушалардың жойылу заңдылықтары туралы қазіргі түсініктерін қалыптастыру болып табылады. Курстың міндеттері жасушаішілік үрдістердің концептуалды негіздерін оқыту болып табылады, практикалық және эксперименттік жасушалық биология саласында кәсіби құзыреттілікті қалыптастыруға бағытталған жасушалық органеллалардың құрылымы мен функциясының өзара байланысын түсіндіреді.

  Оқу жылы - 1
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Омыртқалылар зоологиясы

  Пәнді меңгерудің мақсаты – омыртқалы жануарлардың алуан түрлілігін, олардың морфологиялық ерекшеліктерін және физиологиялық процестерін зерттеу, студенттердің теориялық және практикалық білімдерін дамыту және жануарлар дүниесінің биологиялық алуантүрлілігін бағалау және табиғи ресурстарын тиімді пайдалану саласындағы дағдыларды меңгеру болып табылады. Пән аясында зоологиялық систематиканың принциптерін, табиғи ресурстарды пайдалану және биоәртүрлілікті бағалау әдістерін тереңдетіп оқыту қарастырылады.

  Оқу жылы - 1
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Өсімдіктер систематикасы

  «Өсімдіктердің систематикасы» пәнін оқып-білудің мақсаты студенттердің өсімдіктердің көптүрлілігі, олардың жіктелуі, филогенезі, мүмкін болатын эволюциялық жолдары, көптүрлілігі және таксономиясы туралы түсініктерін қалыптастыру. Төменгі, жоғары сатыдағы өсімдіктер мен саңырауқұлақтардың негізгі топтары, олардың сипаттамасы, таралуы, өсімдіктердің белгілі бір түрлеріне шектелуі туралы білім жүйесін құру. Студенттерге биосфераның маңызды құрамдас бөлігі ретінде өсімдіктер әлемі туралы ғылыми білім беру, интегралды және тұрақты құрылымды құру кезінде биогеоценоздағы өсімдіктер мен органикалық дүниенің басқа өкілдерінің өзара әрекеттесуінің күрделі сипатын көрсету.

  Оқу жылы - 1
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Бейорганикалық химия

  «Бейорганикалық химия» пәнін меңгерудің міндеттері: студенттерде осы пәннің теориялық негіздері, оның ерекшеліктері, басқа ғылымдармен байланысы және практикалық маңызы туралы түсініктерін қалыптастыру. Бұл пәннің дамуы нәтижесінде атомның құрылысы және химиялық байланыс туралы қазіргі заманғы түсініктер қалыптасуы керек. Студенттер химиялық процестердің энергиясы мен кинетикасын, тотығу-тотықсыздану реакцияларының теориялық негіздерін және күрделі қосылыстардың химиясын, ерітінділердегі реакциялардың негізгі заңдылықтарын білуі керек. Алынған теориялық түсініктерге сүйене отырып, студенттер элементтер мен олардың қосылыстарының қасиеттерін талдай білуі, жай және күрделі қосылыстардың құрылысы мен қасиеттерін болжау дағдысын алуы керек.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Микробиология және вирусология

  Курстың мақсаты - микробиология және вирусология саласындағы соңғы жаңалықтармен танысу. Микробиологияның қазіргі мәселелері: микроорганизмдердің бір-бірімен және басқа организмдермен (вирустар, өсімдіктер, жануарлар, адамдар) қарым-қатынасы, микроорганизмдердің негізгі топтарының құрылымдық және энергетикалық алмасуының ерекшеліктері, олардың қоректік заттарға қажеттіліктері, микроорганизмдердің құрылымдық ұйымдастырылуы, прокариот жасушасы, вирустар және олардың жеке құрамдас бөліктерінің қызметі, физикалық және химиялық факторлардың микроорганизмдерге әсері, прокариоттардың әртүрлі экотоптарда таралу ерекшеліктері, вирустардың прокариот және эукариот жасушаларымен әрекеттесуі қарастырылады. Бактериялардың, археялардың және вирустардың таксономиялық орналасу мәселелері талданады.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 1
  Несиелер - 3
  

• Адам анатомиясы және физиологиясы

  Пән адам ағзасының құрылысы мен функциялары, нейрогуморальдық реттелу және гомеостаз механизмдері туралы тұтас түсінік қалыптастырады. Қарастырылады жасуша мен тіндер; тірек-қимыл, қанайналым және лимфа, тыныс алу, ас қорыту, зәр шығару, эндокриндік және репродуктивтік жүйелер, тері және сезім мүшелері. Нейрофизиология, зат және энергия алмасуы, су-тұз және қышқыл-сілті тепе-теңдігі, терморегуляция, иммунитет, орта факторлары мен стресстің әсері қамтылады.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 1
  Несиелер - 3
  

• Генетика

  «Генетика» пәнінің негізгі мақсаты – тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтарын, олардың молекулалық, клеткалық және организмдік деңгейлердегі механизмдерін ғылыми тұрғыда түсіндіру. Бұл пән арқылы студенттер генетикалық ақпараттың берілуі, сақталуы, көрініс беруі мен мутацияға ұшырау процестерін меңгереді. Сонымен қатар популяциялық, медициналық, молекулалық және цитогенетиканың негіздері оқытылады. Генетика қазіргі биология, биотехнология, медицина және ауыл шаруашылығындағы генетикалық селекция үшін іргелі база болып табылады. Студенттер зертханалық жұмыстар арқылы хромосомаларды талдау, тұқым қуалайтын ауруларды болжау, генетикалық есептер шығару сияқты дағдыларды дамытады.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 1
  Несиелер - 3
  

• Құқық және сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама негіздері

  Пән Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесінің негіздерін, оның ішінде конституциялық, әкімшілік, азаматтық және қылмыстық құқықты, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы зерделеуге бағытталған. Ерекше назар студенттердің құқықтық санасын, құқықтық мәдениетін және азаматтық жауапкершілігін қалыптастыруға аударылады. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жасаудың құқықтық тетіктері, осы саладағы нормативтік-құқықтық актілер, мемлекеттік қызметшілердің этикалық стандарттары, сондай-ақ сыбайлас жемқорлықпен күрестегі халықаралық ынтымақтастықтың рөлі қарастырылады. Пән студенттердің заңдылық, әділеттілік қағидаттары мен қоғамдағы сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеу жөнінде тұтас түсінік қалыптастыруына ықпал етеді.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Биостатистика және мәліметтерді талдау

  Курс биологиялық деректерді талдауда статистикалық әдістерді қолдану дағдыларын қалыптастырады. Деректерді жинау, өңдеу және визуализациялау; сипаттамалық статистика; гипотезаларды тексеру; корреляциялық және регрессиялық талдау; биометрия; тәуекелдерді талдау; зертханалық және далалық деректерді өңдеуге арналған (R, SPSS, Excel) бағдарламаларын пайдалану, графиктер, кестелер және есептер дайындау мәселелері қарастырылады.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Заманауи экологиялық проблемалар жағдайындағы тіршілік қауіпсіздігі

  Пән ағзалардың қоршаған ортамен өзара әрекеттесу механизмдерімен және қоршаған орта факторларының әсер ету заңдылықтарымен таныстыруға, адамзаттың техносфералық дамуы жағдайында адам ағзасының қолайлы жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қажетті жағдайларды анықтауға және қамтамасыз етуге ықпал ететін білімдерді қалыптастыруға, заманауи экологиялық проблемалар жағдайындағы қауіптерді бағалау және алдын алу әдістерін зерттеуге бағытталған. Пән студенттердің табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде экологиялық ойлау, болжау және дұрыс шешім қабылдау дағдыларын қалыптастыруға ықпал ететін болады.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Биологиялық қауіпсіздік негіздері

  Курс биологиялық агенттермен және материалдармен қауіпсіз жұмыс істеудің базалық құзыреттерін қалыптастырады. Міндеттері: негізгі ұғымдар (биологиялық қауіп, қауіп топтары, берілу жолдары); BSL-1-3 деңгейлері; бастапқы/екіншілік бөгеттер; жұмыс орны: биологиялық қауіпсіздік шкафтары (BSC) кластар, ағын ұйымдастыруы және тазалық аймақтары; асептика, деконтаминация, стерилизация; дезқұралдар мен режимдерді таңдау; биологиялық қалдықтар, таңбалау/қауіптілік белгілері; оқиғаларға әрекет (төгілулер, ине-шаншу, экспозициялар), алғашқы көмек және хабарлау; стандартты операциялар бойынша кіріспе практикум (пипеттеу, spill-kit, чек-парақтар).

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Органикалық химия

  Курстың мақсаты-студенттердің органикалық қосылыстардың құрылысы, органикалық қосылыстардың әртүрлі кластарының негізгі химиялық қасиеттері және оларды алу әдістері туралы білім алуы болып табылады. Органикалық химия курсын оқыту міндеті қазіргі заманғы органикалық химияның теориялық негіздері, Органикалық қосылыстардың түрлі кластарын алу әдістері, физикалық және химиялық қасиеттері туралы түсініктерді қалыптастыруға, Органикалық заттардың химиялық технологиясының практикалық есептерін шешуге теориялық заңдарды қолдану дағдыларын қалыптастыруға негізделеді.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Экономика, кәсіпкерлік және қаржылық сауаттылық негіздері

  Пән студенттерге экономиканың қызмет етуі, кәсіпкерлік қызметтің қағидаттары және қаржыны басқарудың негіздері туралы іргелі білім қалыптастыруға бағытталған. Бұл курс білім алушылардың экономикалық ойлауын, нарықтық үдерістерді түсінуін, сондай-ақ түрлі өмірлік және кәсіби жағдайларда негізделген қаржылық шешімдер қабылдау қабілетін дамытуға мүмкіндік береді. Пән жалпы экономикалық және кәсіпкерлік құзыреттерді дамытуға, сондай-ақ алынған білімді өмірде практикалық қолдануға бағытталған. Курсты оқу студенттердің белсенді өмірлік ұстанымын, қаржылық сауаттылығын, экономикалық және кәсіпкерлік қызметке қатысуға дайындығын, сондай-ақ жеке және кәсіби тұрғыда тұрақты дамуын қалыптастыруға ықпал етеді.

  Оқу жылы - 2
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Кибербиологиялық қауіпсіздік

  Курс биологиялық деректерді және биологиялық қауіпсіздік пен биоқорғау саласындағы ақпараттық жүйелерді қорғау қағидаттарын қамтиды. Лабораториялық деректер базалары мен биоинформациялық ресурстарға кибершабуыл қатерлері, аутентификация және шифрлау әдістері, қолжетімділікті басқару, жеткізу тізбектерін қорғау, сондай-ақ биологиялық деректердің таралуын немесе өзгеруін болдырмау үшін ІТ-технологияларды биологиялық жүйелермен біріктіру мәселелері қарастырылады.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 3
  

• Биоэтика

  Пәнінің мақсаты - студенттерге өмір мен табиғатқа қатысты этикалық мәселелерді, ғылыми және техникалық жетістіктердің адамзатқа әсерін түсіндіру. Пән аясында биоэтиканың негізгі принциптері, генетикалық манипуляциялар, адам мен табиғаттың арасындағы жауапкершілік, биотехнологияның дамуы мен оның әлеуметтік әсерлері қарастырылады. Сонымен қатар, биоқауіпсіздік мәселелері мен биологиялық қауіптерге қарсы шаралар, соның ішінде генетикалық зерттеулердің қауіпсіздігі, биологиялық қарулардың таралуы және пандемиялармен күресу мәселелері талқыланады. Студенттер биоэтикалық және биоқауіпсіздік принциптерін өмірде қолдану дағдыларын меңгереді.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Паразитология

  Пәнді игерудің мақсаты студенттерді адам мен жануарлардың паразиттерін, олардың биологиялық ерекшеліктерін, көбею циклдерін, дамуын, жұғу әдістерін, сонымен қатар паразиттік организм мен иесі организмнің өзара байланысын зерттейтін зоология бөлімімен таныстыру. Пән паразиттік жануарлардың белгілі бір жүйелі топтары өкілдерінің морфофизиологиясы мен дамуының ерекшеліктері, морфофизиологияның ерекше белгілері және паразиттік жануарлардың белгілі бір жүйелі топтары өкілдерінің дамуы туралы білімді қалыптастырады. Олар паразиттік жануарлардың белгілі бір жүйелі топтарының өкілдерінің морфофизиологиясын және дамуын зерттеуде салыстырмалы талдау әдістерін меңгереді.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Молекулалық биология

  «Молекулалық биология» пәнінің мақсаты - студенттерге тірі организмдердің құрылымдық және функционалдық негізі болып табылатын молекулалық процестерді ғылыми тұрғыда түсіндіру. Пән аясында ДНҚ, РНҚ, ақуыз синтезі, ген экспрессиясы, репликация, транскрипция, трансляция механизмдері, мутациялар және генетикалық инженерия негіздері қарастырылады. Студенттер молекулалық зерттеу әдістерімен, соның ішінде ПТР, электрофорез, генетикалық карта жасау және генетикалық модификациямен танысады. Молекулалық биология - қазіргі заманғы биотехнология, геномика, медицина және фармакологияның негізін құрайды. Пән теориялық біліммен қатар зертханалық дағдыларды да дамытуға бағытталған.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Инклюзия, тең мүмкіндіктер және қоғамның тұрақты дамуы

  Пән инклюзия, тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету және қоғамның тұрақты дамуына қол жеткізу арасындағы өзара байланысты тұтас түсінуді қалыптастыруға бағытталған пәнаралық курс. Курста инклюзия мен тең мүмкіндіктер қағидаттарын қоғам өмірінің түрлі салаларында іске асырудың теориялық негіздері, халықаралық және ұлттық құқықтық шеңберлері, сондай-ақ практикалық аспектілері қарастырылады. Бұл пән БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары контекстінде оқытылады. Курс инклюзивті әрі тұрақты қоғамда тиімді өзара әрекеттесу үшін қажетті сыни ойлау, коммуникативтік және жобалық дағдыларды, мәдениетаралық құзыреттілікті және құқықтық сауаттылықты дамытады.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Иммунология

  «Иммунология» пәнінің мақсаты - студенттерге адам мен жануарлар организміндегі иммундық жүйенің құрылысы мен қызметі, иммундық жауаптың механизмдері туралы терең білім беру. Пәнде туа біткен және жүре пайда болған иммунитет, антигендер мен антиденелер, лимфоциттердің рөлдері, иммунологиялық жады, аллергия, аутоиммунды аурулар және иммунопатология мәселелері қарастырылады. Сонымен қатар, вакцинация, иммунодиагностика, иммундық терапия және заманауи иммунобиотехнология салалары қамтылады. Студенттер теориялық біліммен қатар практикалық дағдыларды меңгеріп, иммундық процестерді талдауды және иммунологиялық әдістерді қолдануды үйренеді. Пән медициналық биология, фармакология және биотехнология салаларымен тығыз байланысты.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Геномика және протеомикаға кіріспе

  Курс геномдар мен протеомдардың ұйымдасуы, вариабельдігі мен экспрессиясы, секвенирлеу және масс-спектрометрия әдістерінің (тұжырымдамалық деңгейде) негіздері, зерттеу дизайны, сапаны бақылау, аннотациялау және деректердің функционалдық түсіндірілуімен таныстырады. Транскриптомика, салыстырмалы геномика, филогеномика, посттрансляциялық модификациялар және ақуыз желілері қарастырылады. Назар биология мен санитариялық қауіпсіздіктің қолданбалы міндеттеріне аударылады (штамм типтеуі, төзімділік маркерлері, микробиомдар).

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Биоинформатика

  Пән биологиялық деректерді ақпараттық технологиялар көмегімен өңдеу, талдау және түсіндіру әдістерін үйретуге бағытталған. Курста биологиялық деректер базаларымен жұмыс істеу негіздері, тізбектерді туралау, геномдық және протеомдық талдау, сонымен қатар бағдарламалау және статистика элементтері қарастырылады. Биоинформатиканың молекулалық биологияда, медицинада және биотехнологияда қолданылуына ерекше көңіл бөлінеді. Практикалық сабақтарда нақты биологиялық деректер арнайы бағдарламалық жасақтама арқылы талданады.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 1
  Несиелер - 3
  

• Биологиялық қауіпсіздіктің халықаралық стандарттары

  Курс биологиялық қауіпсіздік және биоқорғау саласындағы халықаралық келісімдер, стандарттар мен нұсқаулықтарды қарастырады. Картахена биологиялық қауіпсіздік жөніндегі хаттамасы, Биологиялық қаруды тыйым салу туралы конвенциясы, ДДСҰ, ФАО, ХЭБ стандарттары сияқты негізгі құжаттар зерделенеді. Нормаларды ұлттық заңнамаға енгізу тетіктері, бақылау, сертификаттау және биологиялық қауіптердің алдын алу саласында халықаралық ынтымақтастық рәсімдері талданады.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Патогенді анықтаудың молекулалық әдістері

  Курс ауру қоздырғыштарын анықтау және сәйкестендірудің заманауи молекулалық тәсілдеріне арналған. ПТР, сандық ПТР, мультиплексті амплификация, секвенирлеу, ДНҚ-штрихкодтау, гибридизациялық технологиялар және биочиптер әдістері қарастырылады. Үлгілерді дайындау кезеңдері, нәтижелерді интерпретациялау, әдістемелерді валидациялау, сондай-ақ молекулалық деректерді биологиялық қауіпсіздік, эпидемиология және патогендерді мониторингілеу салаларында қолдану мәселелері зерделенеді.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Биологиядағы зерттеу әдістері

  Пән санитариялық-эпидемиологиялық және биологиялық қауіпсіздік міндеттері аясында биологиялық зерттеулерді жоспарлау, жүргізу және құжаттау үшін бірыңғай әдіснамалық әрі құралдық негіз қалыптастырады.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Эпидемиология

  Пәннің мақсаты эпидемиологияның теориялық және практикалық негіздері, адамдар, жануарлар мен өсімдіктер арасында жұқпалы және жұқпалы емес аурулардың пайда болу, даму және таралу заңдылықтары туралы білім жүйесін қалыптастыру болып табылады. Пән эпидемиологиялық талдау, тәуекелдерді мониторингілеу және бағалау дағдыларын, қоздырғыштардың берілу көздері мен жолдарын анықтау, сондай-ақ профилактикалық және эпидемияға қарсы іс-шараларды жобалау және іске асыру дағдыларын дамытуға бағытталған. Биоқауіпсіздік қағидаттары мен халықаралық стандарттарды эпидемиологиялық қауіптердің алдын алу және жою жөніндегі қызметке біріктіруге ерекше назар аударылады.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Биохимия

  «Биохимия» пәнінің мақсаты - тірі организмдердің молекулалық құрамын, биомолекулалардың (ақуыздар, көмірсулар, липидтер, нуклеин қышқылдары) құрылымы мен қызметін, сондай-ақ олардың клеткадағы алмасу жолдарын терең ғылыми негізде түсіндіру. Студенттер ферменттердің рөлі, метаболизм процестері, энергия алмасуы, гормондар және реттеу механизмдерімен танысады. Пән биология, медицина, фармацевтика және биотехнология салаларында қолданылатын биохимиялық білім мен тәжірибелік дағдыларды қалыптастырады. Зертханалық жұмыстарда биохимиялық реакцияларды қою, биомолекулаларды анықтау және олардың белсенділігін бағалау әдістері меңгеріледі.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Биоинженерия және генетикалық түрлендірілген организмдер (ГТО)

  Курс биоинженерияның негіздері және генетикалық түрлендірілген организмдерді (ГТО) жасауға арналған заманауи тәсілдермен таныстырады. Гендік және жасушалық инженерия әдістері, трансгенез, геномды редакциялау (CRISPR/Cas және басқа технологиялар), сондай-ақ берілген қасиеттері бар организмдерді алу стратегиялары қарастырылады. ГТО биологиялық қауіпсіздігі, халықаралық және ұлттық нормативтер, қолданудың этикалық және экологиялық аспектілері, сондай-ақ тәуекелдерді бағалау және мониторинг әдістері зерделенеді.

  Оқу жылы - 3
  Семестр - 2
  Несиелер - 4
  

• Қолданбалы биоқауіпсіздік: тәуекелді бағалау және бақылау

  Курс биологиялық қатерлерді азайту үшін техникалық, әкімшілік және мінез-құлықтық шараларды біріктіру ретінде қолданбалы биологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасын ашып көрсетеді. Лабораторияларда, өнеркәсіпте, агросекторда және табиғатты қорғау саласында қауіпсіздікті басқару үлгілері қарастырылады. Қорғау шараларын аудиттеу, верификациялау және валидациялау әдістері, сондай-ақ инновациялық технологиялар мен стандарттарды тәжірибеге енгізу мәселелері зерделенеді.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Жеке даму биологиясы

  Пәннің мақсаты студенттерді тіршілік процестерінің іргелі негізі ретінде организмдердің көбеюі мен жеке дамуының заңдылықтарымен таныстыру. Пәннің міндеті - жануарлардың көбеюінің биологиясының негізгі заңдылықтарын, онтогенездің негізгі кезеңдерін, эмбриондық даму фазаларын, өсу механизмдерін, морфогенезін, даму аномалияларының себептерін зерттеу. Курс дамып келе жатқан организмдерде болатын макро- және микроморфологиялық, физиологиялық-биохимиялық, молекулалық және генетикалық процестер, сондай-ақ жануарлар мен өсімдік организмдерінің онтогенезінің барлық кезеңдеріндегі даму процестерін бақылайтын факторлар мен механизмдер туралы түсінік береді.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Карантин және биоәртүрлілікті қорғау

  Курс қауіпті түрлердің әкелінуін, таралуын және инвазиясын болдырмауға бағытталған карантин қағидаттары мен шараларын зерделеуге арналған. Нормативтік-құқықтық негіздер, биологиялық қауіптер, агрессор-организмдерді мониторингілеу және анықтау әдістері, фитосанитарлық және зоосанитарлық бақылау протоколдары, экожүйелерге төнетін қатерлерді бағалау, әрекет ету жоспарларын әзірлеу және табиғи биоалуантүрлілікті сақтау стратегиялары қарастырылады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Аграрлық сектордағы биоқауіпсіздік

  Курс ауыл шаруашылығын биологиялық қатерлерден қорғау қағидаттары мен шараларын қарастырады. Өсімдік пен жануар ауруларының қоздырғыштары, зиянкестер, инвазиялық түрлер және олардың таралу жолдары зерделенеді. Мониторинг, диагностика және алдын алу әдістері, интеграцияланған қорғау жүйелері, биологиялық бақылау құралдары, фитосанитарлық және зоосанитарлық нормалар, сондай-ақ биориск жағдайындағы тұрақты ауыл шаруашылығы стратегиялары қарастырылады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Биологиялық тәуекелдерді басқару және басқару жүйелері

  Пән зертханаларда және биоматериалдармен жұмыс істейтін объектілерде биологиялық қауіптерді сәйкестендіру және тәуекелдерді бағалау/төмендету құзыреттерін қалыптастырады. Қарастырылады: контейнмент және барьерлік шаралар, тәуекел матрицалары, СОР (SOP) әзірлеу, персоналды оқыту және рұқсаттандыру, аудит және үздіксіз жетілдіру, материалдарды есепке алу/қадағалануы, биоқорғаныс және қолжетімділікті бақылау, қалдықтармен жұмыс, ТЖ-ға әрекет ету жоспары. ISO 35001 талаптары және ISO 17025/15189, ұлттық нормалармен байланысы енгізіледі.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Биологиялық тәуекелді бағалау бойынша семинар

  Курс биологиялық қатерлерді анықтау, талдау және сандық бағалау бойынша практикалық дағдыларды қалыптастыруға бағытталған. Қауіпті агенттерді сәйкестендіру әдістері, тәуекел матрицаларын құру, бағалаудың халықаралық протоколдарын (ДДСҰ, ХЭБ, ФАО) пайдалану, жұмсарту шараларын таңдау және негіздеу қарастырылады. Лабораториялық жұмыстарды, кейстерді талдауды, оқиға сценарийлерін модельдеуді және әрекет ету жоспарларын әзірлеуді қамтиды.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Дезинфекция, дезинсекция және дератизация

  Пән дезинфекция, дезинсекция және дератизацияның биологиялық негіздерін ашады: бақылау нысандарының биологиясы (микроағзалар, буынаяқтылар, кеміргіштер), құралдардың әсер ету механизмі мен төзімділігі, «доза–жауап» және орта факторлары. Студенттер тәуекелге негізделген өңдеу бағдарламаларын, белсенді заттарды ротациялау мен резистенттілікті басқаруды жобалайды; тиімділікті бақылауды (лог-азаю, биосынақтар, индикаторлар, қалдық белсенділік), сынама алу сызбаларын және QA/QC меңгереді. Халық қауіпсіздігі, этика, заттардың экологиялық тағдыры және тәуекел коммуникациясы қарастырылады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 5
  

• Биологиялық қауіпсіздік пен биоқауіпсіздікті құқықтық реттеу

  Курс биологиялық қауіпсіздік пен биоқорғау саласын реттейтін ұлттық және халықаралық құқықтық актілерді зерделейді. Патогендермен жұмыс істеу талаптары, биологиялық материалдардың қозғалысын бақылау, қызметті лицензиялау, биотехнологиялар мен ГМО-ның құқықтық аспектілері, негізгі келісімдер мен конвенциялар қарастырылады. Құқық қолдану тетіктері, жауапкершілік және мемлекеттік органдардың, ғылыми мекемелер мен халықаралық ұйымдардың өзара іс-қимылы талданады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 4
  

• Биотерроризм және биоқауіпсіздік

  Курс биотеррористік қатерлерді және оларды болдырмау шараларын зерделеуге арналған. Қауіпті биологиялық агенттердің жіктелуі мен сипаттамалары, оларды қолдану сценарийлері, қарсы іс-қимылдың халықаралық және ұлттық құқықтық тетіктері, ерте анықтау және әрекет ету жүйелері қарастырылады. Осалдықтарды бағалау әдістері, қорғау шараларын жоспарлау, ведомствоаралық өзара іс-қимыл және ұлттық әрі жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі биологиялық қауіпсіздіктің рөлі талданады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 1
  Несиелер - 3
  

• Зертханаларда биологиялық тәуекелдерді басқару

  Курс биологиялық тәуекелдерді басқару жүйелерін жоспарлау, іске асыру және бағалау бойынша практикалық дағдыларды қалыптастырады. Тәуекелдерді сандық және сапалық бағалау әдістері, рәсімдердің құжаттамасы, ішкі тексерулер, персоналды оқыту және ұжымда қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру қарастырылады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 2
  Несиелер - 6
  

• Биоиндикация және қоршаған ортаны бақылау

  «Биоиндикация және қоршаған ортаны бақылау» пәнінің мақсаты – студенттерге тірі организмдер негізінде қоршаған орта сапасын бағалау және бақылау әдістерін үйрету. Пән барысында әртүрлі биоиндикаторлар (өсімдіктер, жануарлар, микроорганизмдер) арқылы ауа, су және топырақтың ластануын анықтау, биомониторингтің әдістері мен маңыздылығы қарастырылады. Студенттер экожүйелердегі антропогендік факторлардың әсерін тірі организмдердің физиологиялық, морфологиялық және түрлік деңгейінде бақылауға үйренеді. Сонымен қатар биоиндикация әдістерін экологиялық қауіп-қатерді ерте анықтауда, табиғатты қорғау стратегиясын әзірлеуде қолдану тәжірибесі қарастырылады. Пән экология, токсикология және қоршаған ортаны басқару салаларымен тығыз байланысты.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Төтенше жағдайлардағы биоқауіпсіздік

  «Төтенше жағдайларда биоқорғаныс» пәні биологиялық ТЖ кезінде (індет өршуі, апаттар, табиғи зілзалалар) халық денсаулығын қорғау және ұйымдардың орнықтылығын қамтамасыз ету қағидаттарын ашады. Курс нормативтік шеңберлерді, қызметтердің рөлдері мен үйлестіруін, биологиялық тәуекелдерді бағалау негіздерін, қызметтің үздіксіздігін жоспарлау, эпидқадағалау және тәуекел коммуникациясын, этикалық аспектілер мен оқиғадан кейінгі талдауды қалыптастырады; кейстер талдауы және сценарийлік «table-top» сабақтарын қамтиды.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Биосынама және биобақылау

  «Биотестілеу және биомониторинг» пәні тірі тест-нысандар мен биоиндикаторларды пайдалана отырып, орта мен өнім сапасын бағалау әдістерін зерттейді. Үлгі алуды жоспарлау, жедел және созылмалы биотесттерді қою, стресс пен генотоксикалылық биомаркерлерін қолдану, биоалуантүрлілік индекстерін есептеу және валидация дағдылары қалыптастырылады. Статистикалық интерпретация, нормативтермен салыстыру және шешім қабылдау, далалық/зертханалық құжаттама жүргізу және тәуекел коммуникациясы қарастырылады.

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 2
  Несиелер - 5
  

• Зертханалық биоқауіпсіздік

  Курс зертханалық биологиялық қауіпсіздік жүйесі туралы кешенді түсінік қалыптастырады — тәуекелдерді бағалаудан және жұмысты жоспарлаудан бастап, регламенттердің орындалуын бақылауға дейін. Жеке қорғаныс құралдары, биологиялық шкафттармен жұмыс, төтенше жағдайларды басқару және қауіпсіздік шараларын құжаттандыру қарастырылады

  Оқу жылы - 4
  Семестр - 2
  Несиелер - 6
  

Профессии

Оқыту нәтижелері

• Биологиялық қауіпсіздікке қатысты процестерді түсіну үшін қажетті биология, микробиология, генетика, биохимия және экологияның негізгі негіздерін білу.
• Биологиялық объектілерді, патогендерді және ГМА-ны зерттеу мен анықтаудың заманауи әдістерін меңгеру.
• Биологиялық тәуекелдерді бағалай білу және ұлттық және халықаралық нормаларға сәйкес олардың алдын алу және бақылау жөніндегі шараларды әзірлей білу.
• Биоқауіпсіздік және биоқауіпсіздік саласында құқықтық, этикалық және халықаралық стандарттарды қолдану.
• Зертханалық және қолданбалы биоқауіпсіздікті ұйымдастыру және қамтамасыз ету, биорискіні басқару жүйелерін енгізу.
• Биологиялық қауіпсіздікті зерттеу мен тәжірибеде сандық, молекулалық және аналитикалық технологияларды қолдану.
• Табиғи, техногендік және әлеуметтік ТЖ жағдайында тіршілік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қазіргі заманғы әдістер мен құралдарды қолдану; ТЖ жағдайында құтқару жұмыстарын ұйымдастыру.
• Базалық экономикалық қағидаттар, кәсіпкерлік дағдылар, қаржылық сауаттылық, құқықтық негіздер, инклюзивті құндылықтарды ілгерілету және орнықты даму, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы және қоғамдағы әділеттілік пен ашықтықты қамтамасыз етуге бағытталған құқықтық механизмдерді, кәсіби қызметтегі міндеттерді шешу кезінде нормативтік-құқықтық құжаттарды түсіну туралы білімдерін көрсету.

Ұқсас БББ